So Sánh Điều Trị Miễn Dịch (Immunocheckpoint Inhibitor) và EGFR TKI

Nếu một bệnh nhân vừa có EGFR+ vừa có PD-L1+ > 50% thì lựa chọn nào là đúng, pembrolizumab hay EGFR TKIs như Iressa hoặc Tarceva hoặc Gilotrib? 
Nhiều người chọn pembrolizumab. Lý do?
Kết quả của nghiên cứu KEYNOTE 024 cho ta biết 

Từ cơ chế tác động của Alimta (pemetrexed) suy ra cơ chế của các thuốc hoá trị ung thư khác

Cơ chế của các thuốc hoá trị ung thư rất khó hiểu. Làm bác sĩ nội khoa ung thư lâu năm tôi chỉ rút ra một điều là Cơ chế của các thuốc hoá trị ung thư rất khó hiểu!!!
Nói cho vui chứ tuy khó hiểu nhưng cũng phải ráng bỏ thì giờ ra để hiểu bằng được. Mất bao nhiêu thì giờ để hiểu được cơ chế hoá trị? 

Mấy phút? 
- Không
Mấy ngày?
- Không
Mấy tháng?
- Không
Mấy năm
Đúng vậy. May mà không đến mấy thế kỷ!!!

Nổi Mẩn Do Điều Trị Iressa và Tarceva

Iressa hay Tarceva không bao giờ gây nguy hại cho bệnh nhân như hoá trị. 
Giảm bạch cầu ? Không!
Giảm tiểu cầu ? Không!
Tuy nhiên các thuốc này vẫn gây phiền phức cho bệnh nhân với tác dụng phụ nổi mẩn. "Nổi đâu không nổi lại lực đúng cái mặt mà nổi. Thiệt là kỳ cục!" Nhiều bệnh nhân than phiền như vậy. 
Các BS thường xem nhẹ tác dụng phụ này:  "Có gì đâu, xấu một chút nhưng không nguy hiểm như hoá trị đâu" 
Nói vậy chứ tôi thấy mấy bác sĩ bị nổi mụn thì họ lo lắng, dùng thuốc này, thuốc nọ, ăn uống thứ này thứ nọ. Vậy nên nếu đứng về phía bn thì ta thấy tác dụng phụ này không thể xem thường, phải trị cho họ thôi.

Các EGFR TKIs (Iressa, Tarceva) Có Điều Trị Được Ung Thư Phổi Di Căn Não Hay Không ?

Hoá trị hầu như vô dụng đối với ung thư phổi di căn não. Hàng rào mạch máu não cản trở hầu hết các thuốc hoá trị. Tại sao ?
Tại sao hàng rào mạch máu não lại cản trở các thuốc ?
Khe hở giữa các tế bào nội mạc mạch máu rất hẹp, các chất tan trong nước, muốn thấm vào nhu mô não phải chui được qua khe hẹp này. Các thuốc hoá trị đều có kích thước lớn nên không thể vượt qua khe hẹp này
Nhưng có chắc chắn có nhiều chất dinh dưỡng có thể thấm vào nhu mô não chứ, nếu không não sẽ chết ?
Đúng vậy, một số chất có thể thấm vào nhu mô não mà không cần chui qua khe gian bào, các chất này có cơ chế đặc biệt làm cho chúng có thể xuyên qua tấ bào nội mạc mạch máu.

CÁC THUỐC EGFR TKIs ĐƯỢC FDA PHÊ CHUẨN

Cơ quan FDA (Food and Drug Administration) của Mỹ đóng vai trò quan trọng trong giới y khoa trong đó có ngành ung bướu. Được FDA Mỹ phê chuẩn là mục tiêu hàng đầu của các hãng dược phẩm. Các thuốc EGFR TKIs nào đã được FDA phê duyệt ?

Hiện tại có bao nhiêu EGFR TKIs được FDA phê chuẩn?

Phê chuẩn cho bước 1: 
    chỉ có Tarceva (erlotinib), Iressa (gefitinib);  Gilotrib (afatinib)  
Phê chuẩn cho bước 2 (sau khi thất bại với TKIs khác chứ không phải hóa trị)
    osimertinib (Tagrisso)

Tại sao FDA (Cho đến nay) chưa phê chuẩn cho Tagrisso cho chỉ định điều trị bước 1, bệnh nhân có EGFR (+) và T790M (+)?

ĐỘT BIẾN KÉP EGFR NHẠY THUỐC VÀ KHÁNG THUỐC (T790M)

Đột biến EGFR ở exon 19 và exon 21 L858R là nhạy thuốc nên chỉ định điều trị EGFR TKI là hợp lý, ai cũng biết.
Đột biến T790M là nguyên nhân hàng đầu của kháng thuốc EGFR TKI thứ phát, chiếm đến 60% trường hợp.

Vậy thì nếu ngay từ đầu, bệnh nhân có cả hai đột biến trên thì sẽ kháng thuốc hay nhạy thuốc ?
Câu trả lời chắc chắn phải dựa trên thực tế điều trị mới đáng tin cậy chứ không dựa trên cơ chế bệnh sinh mà nói lý thuyết suông.

HẠT GIÁP CÓ ĐÁNG SỢ ?

Năm 2009 Hội Tuyến Giáp Hoa Kỳ xuất bản guidelines về xử trí các khối của tuyến giáp. Những điều lý thú rút ra từ guidelines này như sau:

ĐIỀU TRỊ MIỄN DỊCH CHỐNG UNG THƯ, INTERLEUKIN, INTERFERON CÓ CÒN GIÁ TRỊ NỮA KHÔNG ?

http://www.ahealthybargain.com/interferon.JPG

TRỊ UNG THƯ BẰNG TẾ BÀO GỐC ?

(bài tôi trả lời trên Báo Thuốc và Sức Khỏe 15 tháng 3 năm 2015, lấy bút danh BS Nguyên Duy)

Hỏi: Gần đây tôi thấy trên các báo đăng thông tin có một phương pháp mới chữa ung
thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư phổi đó là ghép tế bào gốc máu tự thân. Xin
bác sĩ vui lòng giải thích về điều này, ghép tế bào gốc tự thân có thật sự điều
trị ung thư được không?
 

EGFR TKIs ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI KTBN BƯỚC HAI CÓ CẦN THỬ ĐỘT BIẾN EGFR HAY KHÔNG ? (EGFR Mutation and Second line Treatment of NSCLC)

Tại sao muốn điều trị EGRF TKIs bước 1, UTPKTBN  giai đoạn tiến xa, di căn thì bắt buộc bn phải có EGFR (+) trong khi bước 2 thì không cần ?

VÌ SAO KHÔNG XÉT NGHIỆM ĐỘT BIẾN EGFR TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI BƯỚC 2 ?

Tại sao muốn điều trị EGRF TKIs bước 1, UTPKTBN  giai đoạn tiến xa, di căn thì bắt buộc bn phải có EGFR (+) trong khi bước 2 thì không cần ?

UNG THƯ PHỔI, HÓA TRỊ HỖ TRỢ SAU MỔ

HT HỖ TRỢ SAU MỔ CHO UNG THƯ BUỒNG TRỨNG GĐI, TẠI SAO ?

UTBT gđ I, phẫu thuật rất “mạnh tay”: cắt tử cung, 2 phần phụ, mạc nối lớn, chưa hết! còn phải hóa trị hỗ trợ sau khi mổ. Tại sao?

HÓA TRỊ MỘT NGÀY, NHIỀU NGÀY?

Tại sao có thuốc hóa trị chỉ “vô” một ngày như carboplatin, có thuốc hóa trị phải “vô”nhiều ngày liên tiếp như 5FU hoặc etoposide?

Điều này có liên quan đến cơ chế tác dụng của thuốc. 

5FU thuộc nhóm antimetabolite là thuốc tác động lên pha S của chu kỳ tế bào (xem hình)

5FU cản trở sự hình thành pyrimidine vì vậy sẽ không có đủ nucleotide tự do để tế bào ung thư nhân đôi DNA, điều này chỉ xảy ra trong khoảng thời gian tế bào ung thư chuẩn bị phân chia tức là pha S.

Trong một khối ung thư trong một thời điểm chỉ có một vài phần trăm  tế bào nằm trong pha S còn các tế bào khác có thể ở pha M, G… Cho nên… giả sử nếu truyền 5FU trong  1 giờ và chỉ một ngày thì số tế bào ung thư bị tiêu diệt sẽ ít hơn là nếu chia số thuốc đó ra 4-5 ngày và mỗi ngày truyền lâu hơn 1 giờ để tăng cơ hội diệt các tế bào ở pha S. 

Còn cisplatin và carboplatin là những thuốc thuộc nhóm alkylating agents nên có thể tác động lên TB ung thư bất kể pha nào. (xem hình)

Thuốc này gây phản ứng alkyl hóa khóa hai mạch DNA làm cho DNA không mở ra để tạo mạch mới được. Việc alkyl hóa này không phụ thuộc vào pha nào cả.

Tuy nhiên, điều này không phải là quy luật luôn luôn đúng. VD thuốc nhóm taxane tác động vào pha M nhưng chỉ tuyền trong 1 ngày!