Ung Thư Buồng Trứng Là Gì?

 

Giải Nobel Y Học / Sinh Lý Học năm 2018 mở ra một phương pháp mới để điều trị ung thư, miễn dịch liệu pháp.

Bài của BS Nguyễn Tuấn Khôi, đăng trên Báo Thuốc và Sức Khỏe tháng 11/2018 bút danh BS Nguyên Duy

Giải Nobel Y Học / Sinh Lý Học năm nay được trao cho hai nhà khoa học: ông James P. Allison có công phát hiện CTLA-4, ông Tasuku Honjo có công phát hiện PD-L1. 

James Patrick Allison (H1) sinh ngày 7 tháng 8 năm 1948 là một nhà miễn dịch học người Mỹ, giữ chức vụ giáo sư và chủ tịch miễn dịch học và giám đốc điều hành về  miễn dịch tại Trung tâm Ung thư M. D. Anderson.

Ung Thư Có Di Truyền Hay Không?

Có lẽ do liên quan đến gene, một thành phần nhỏ bé trong tế bào mà chúng ta không thấy được, nên trả lời cho câu hỏi này cũng khó khăn vô cùng. Tôi cố gắng chuyển tải vấn đền y khoa theo lối hỏi -  đáp như Nguyễn Đình Chiểu đã làm trong tác phẩm "Ngư - Tiều Y Thuật Vấn Đáp" để mong làm cho vấn đề trở nên dễ hiểu.

Bài của BS Nguyễn Tuấn Khôi đã được đăng trên báo Thuốc và Sức Khỏe ngày 1 tháng 4 2018, bút danh BS Nguyên Duy

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Khi nghe tôi nói ung thư không di truyền, nhiều người rất ngạc nhiên. Bác sĩ  X, một bác sĩ trẻ mới vào nghề ung thư cũng vậy, anh ngạc nhiên hỏi: “ Thưa anh, em biết là diễn viên điện ảnh Angelina Jolie phải mổ cắt bỏ vú và buồng trứng để ngăn ngừa ung thư vì cô này bị di truyền ung thư. Lúc học y khoa em cũng biết tới mấy hội chứng ung thư di truyền như Li-Fraumeni, Cowden…  giờ anh lại nói vậy thấy “hoang mang quá” quá, xin anh giải thích cho em!”

Ung Thư Buồng Trứng

(BS Nguyễn Tuấn Khôi, đã đăng báo Thuốc và Sức Khoẻ tháng 12/2018, bút danh BS Nguyên Duy)

Chúng ta hãy nghe bà X, một bệnh nhân ung thư buồng trứng kể lại diễn tiến bệnh:

“Lúc đầu thấy bụng ngày càng bự ra, nghĩ là mình mập nên không lo lắng gì hết. Hai tháng sau bụng to hơn nhiều, cứ nghĩ mình có thai nên xấu hổ không dám ra đường vì mình đã 55 tuổi rồi mà có thai, kỳ quá!”.

Nhưng rồi bụng căng quá mức, bà X không chịu nổi nên mới đến bệnh viện. Bác sĩ chẩn đoán bà X bị ung thư buồng trứng.

Buồng trứng là gì?

Mỗi phụ nữ đều có hai buồng trứng nằm hai bên tử cung, ở vùng chậu. Buồng trứng có hình dạng và kích thước giống như hạt chôm chôm. Mỗi buồng trứng có chứa hàng triệu tế bào để tạo ra trứng. Đến ngày rụng trứng, thường là giữa kỳ kinh, một trứng rụng sẽ theo vòi trứng di chuyển đến tử cụng để sẵn sàng thụ thai.(H1)

Ung Thư Gan

(BS Nguyễn Tuấn Khôi, đã đăng báo Thuốc và Sức Khoẻ, bút danh BS Nguyên Duy)

 

Ung thư gan cùng với ung thư phổi là hai loại ung thư thường gặp nhất ở Việt Nam. Gan là một cơ quan lớn nhất trong cơ thể. Nằm mạn sườn phải, trong bụng, gan giúp cơ thể thải những chất độc từ máu, tạo ra mật để tiêu hoá thức ăn, dự trữ đường cho cơ thể.(H1)

Có hai loại ung thư gan: ung thư tế bào gan và ung thư của các ống dẫn mật trong gan. Ung thư tế bào gan thường gặp hơn ung thư ống dẫn mật trong gan, bài này sẽ  bàn về ung thư tế bào gan.

Ung Thư Máu Ở Trẻ Em

BS Nguyễn Tuấn Khôi, đã đăng Báo Thuốc và sức Khoẻ Tháng 6/2017 bút danh BS Nguyên Duy

Bệnh ung thư máu có nhiều tên gọi khác nhau: bệnh bạch cầu, ung thư bạch cầu. Hồi tôi học y khoa, các ông thầy học y khoa thời Pháp thường gọi bệnh này là lơ xê mi theo tiếng Pháp là leucémie. Nay cũng còn nhiều bác sĩ dùng từ này. Ung thư máu gây ra do các tế bào bạch cầu hoá thành tế bào ung thư. Trong máu có 3 loại tế bào: bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu. Hồng cầu, tiểu cầu rất ít khi nào hoá thành tế bào ung thư nên khi nói ung thư máu là nói đến ung thư bạch cầu. 

U nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma)

Bài của BS Nguyễn Tuấn Khôi đã đăng Báo Thuốc và Sức Khoẻ 15/2/2017 bút danh BS Nguyên Duy

U nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma) là bệnh ung thư của võng mạc. Võng mạc nằm ở phía sau của nhãn cầu, là một lớp mỏng gồm các tế bào thần kinh có khả năng tiếp nhận ánh sáng và hình ảnh để truyền tín hiệu đến não nhờ dây thần kinh thị giác, nhờ vậy chúng ta có thể nhìn được.

Bệnh này đa phần xảy ra ở trẻ em dưới 2 tuổi, có thể xảy ra ở cả hai mắt khiến trẻ bị mù loà suốt đời. Bệnh có ảnh hưởng đến thị lực lúc mới bị nhưng vì trẻ còn quá nhỏ nên cha mẹ không thể phát hiện được. 

Ung Thư Cổ Tử Cung, Bệnh Ung Thư Thường Gặp Của Phụ Nữ Việt Nam

Bài của BS Nguyễn Tuán Khôi đã đăng Báo Thuốc và 3/2017, bút danh BS Nguyên Duy

Ung thư cổ tử cung là loại ung thư thường gặp  ở phụ nữ Việt Nam. Chúng ta hoàn toàn có thể phát hiện loại ung thư này từ khi chúng mới xuất hiện, chưa có triệu chứng,  thậm chí có thể phòng ngừa căn bệnh này nữa. Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết nên căn bệnh này vẫn là mối đe doạ cho phụ nữ Việt Nam.

Cổ tử cung là gì ?

Nhiều người hay lầm tử cung với âm hộ. Âm hộ là cơ quan sinh dục bên ngoài của nữ giới, chúng ta có thể thấy được âm hộ. Tử cung là cơ quan sinh dục bên trong của nữ giới, chúng ta không thể thấy được tử cung vì tử cung nằm trong ổ bụng, ở phía dưới rốn. Cổ tử cung là một phần của tử cung, tiếp giáp với âm đạo và thông thương ra ngoài. (Hình 1)

Đau Của Bệnh Nhân Ung Thư

Bài viết đã đăng báo Thuốc và Sức Khoẻ, bút danh BS Nguyên Duy

Bà X hết sức ngạc nhiên khi được bác sĩ thông báo rằng bà bị ung thư ở giai đoạn khá nặng.

-          Tôi không thể bị ung thư được-  Bà nói- Tôi không hề đau một chút nào mà! Tôi biết rất nhiều người bị ung thư, họ đau dữ dội lắm, phải tiêm morphin mà cũng không hết đau.

Đúng vậy, ung thư ở giai đoạn cuối đa số rất đau nhưng có một số bệnh nhân, một số loại ung thư hoàn toàn không đau. Ung thư còn hiểm ác ở chỗ chúng hoàn toàn không gây đau ở giai đoạn sớm.

Tuỳ vào vị  trí khối u mà tính chất có khác nhau.

1.       Ung thư đại tràng: khối u lớn lên làm tắc ruột, ruột phải tăng co thắt để đẩy phân xuống nhưng không đẩy được khiến đau bụng dữ dội, từng cơn theo nhịp co thắt của ruột.

2.       Ung thư gan: khi khối u quá lớn mới làm căng bao gan gây đau.

3.       Ung thư não: khối u lớn gây tăng áp lực nội sọ khiến nhức đầu kèm theo ói, có khi còn kèm theo dấu hiệu thần kinh như liệt nửa người hoặc thay đổi tính tình, tri giác.

4.       Ung thư bao tử cũng giống ung thư đai tràng, gây tắc nghẽn sự lưu thông chủ thức ăn từ bao tử xuống ruột, gọi là hẹp môn vị. Đau bụng từng cơn theo nhịp co thắt của bao tử, kèm them ói ra thức ăn đã ăn từ mấy ngày hôm trước.

Đa số khối u gây đau là do khối u lớn lên gây chèn ép vào những dây thần kinh lớn như khối u ở phổi xâm lấn thành ngực, nơi có thần kinh liên sườn gây đau theo một vùng ở thành ngực. Hạch cổ chèn vào các bó dây thần kinh ở cổ..

CHÚNG TA CÓ THỂ PHÒNG NGỪA VÀ PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ HAY KHÔNG?

 Bài của BS Nguyễn Tuán Khôi đã đăng Báo Thuốc và Sức Khoẻ Xuân 2017, bút danh BS Nguyên Duy

Hầu hết các trường hợp ung thư đều được chẩn đoán ở giai đoạn trễ. Làm bác sĩ chuyên khoa ung thư trong nhiều năm, tôi đã phải làm một việc mà cho đến giờ tôi vẫn thấy rất khó khăn đó là phải thông báo cho bệnh nhân về bệnh tình của họ. Lần nào cũng vậy, họ rất ngạc nhiên: “Tôi thấy trong người hơi khác chỉ mới vài tuần nay thôi, bác sĩ có xem kỹ cho tôi chưa,  sao lại giai đoạn trễ được, thật không thể tin được …”

Ung thư là một căn bệnh rất hiểm ác, hiểm ác ở chỗ chỉ gây nên triệu chứng để bệnh nhân nhận biết khi ở giai đoạn rất trễ.

Một số người hay “khoe” với tôi là họ vừa đi tầm soát ung thư ở nơi này, nơi khác, tôi xem lại thì thấy đôi khi là những những phiếu thử máu với vài yếu tố có liên quan đến ung thư như: AFP, CA 125, CEA..

Có khi là X quang phổi, siêu âm bụng. Nhìn chung thì có vẻ việc tầm soát, ngăn ngừa ung thư có vẻ  không toàn diện lắm.

Vậy có cách nào phát hiện sớm thư hay không?

Xin trả lời ngay là Có ! Chúng ta không những có thể phát hiện sớm ung thư mà chúng ta còn có thể phòng ngừa chúng nữa. Chúng ta cần làm 6 điều như sau

Ung Thư Phổi

 Bài viết của BS Nguyễn Tuấn Khôi đã đăng báo Thuốc và Sức Khoẻ ngày 15/9/2016 bút danh BS Nguyên Duy

Ung thư phổi là loại ung thư thường gặp nhất và gây tử vong nhiều nhất trong số hơn 100 loại ung thư.

Mỗi người có 2 phổi nằm ở trong lồng ngực. Nhiệm vụ của phổi là đem ô xy từ không khí vào cơ thể khi hít vào và thải khí cac bô nic ra khỏi cơ thể khi thở ra. Không khí được đem vào phổi qua đường ống dẫn khí gọi là phế quản. Phế quản gốc phải và phế quản gốc trái tiếp nhận khí từ khí quản để đưa vào hai phổi bằng cách phân nhánh thành những phế quản nhỏ hơn.(H 1)

UNG THƯ DẠ DÀY

 BS Nguyễn Tuấn Khôi
Bài đã đăng trên Báo Thuốc và Sức khỏe bút danh BS Nguyên Duy
Dạ dày hay còn gọi là bao tử có nhiệm vụ chứa đựng và tiêu hoá thức ăn. Thức ăn sau khi được nhai nát, nuốt sẽ đi qua thực quản rồi xuống dạ dày. Tại đây, thức ăn sẽ lưu lại vài chục phút đến vài tiếng để dạ dày co bóp làm thức ăn mềm và nhuyễn hơn bằng những những bó cơ rất khoẻ và dầy. Lớp niêm mạc dạ dày (lớp lót trong lòng dạ dày) lại có những tế bào tiết ra acide làm biến đổi thức ăn. Các tế bào này gọi là tế bào biểu mô tuyến. Ung thư dạ dày đa phần bắt đầu từ lớp tế bào tuyến này và có tên gọi y khoa là carcinoma tuyến (adenocarcinoma). Rất hiếm khi ung thư bắt đầu từ những tế bào cơ của dạ dày.

Khi các tế bào tuyến của dạ dày trở thành tế bào ung thư, chúng phân chia rất nhanh để tạo thành khối u. Khối u có ba loại hình dạng: dạng loét, dạng chồi sùi như bông cải, dạng nhiễm cứng.

PET CT chẩn đoán ung thư

Bài viết của BS Nguyễn Tuấn Khôi trên báo Thuốc và sức khoẻ tháng 6/2016- Bút danh BS Nguyên Duy

Năm 2000, chúng tôi được dự một buổi thuyết trình của một giáo sư Pháp tại Sài Gòn. Tại buổi thuyết trình này, chúng tôi được giới thiệu về phương pháp PET-CT, một phương pháp được cho là “thần kỳ”  giúp cho các bác sĩ có thể rà tìm ung thư “từ đầu đến chân”, phát hiện được những khối u rất nhỏ, chỉ vài milimet, độ chính xác khá cao, hơn 90%. Lúc đầu chúng tôi còn bán tím bán nghi, nhưng sau đó vài năm, các tạp chí y khoa đều có nhắc đến phương pháp này như một phương pháp tin cậy và quan trọng trong chẩn đoán ung thư. Cho đến nay thì PET-CT không còn xa lạ gì với các bác sĩ nước ta vì nhiều trung tâm đã có và sử dụng trong khoảng hơn 5 năm nay. 

Ung Thư Đại-Trực Tràng

(Bài đã đăng trên Báo Thuốc và Sức Khỏe tháng/2016 - Bút danh BS Nguyên Duy)

 

Ung thư đại trực tràng là ung thư của đại tràng hoặc của trực tràng. Đại tràng và trực tràng 

(còn được gọi là ruột già) là đoạn cuối cùng cùng ống tiêu hóa của con người. Chúng ta nên tìm hiểu 

thêm về đường ống tiêu hóa để từ đó hiểu rõ hơn về đại trực tràng. (Hình 1)

Khàn tiếng và ung thư

Bài đăng trên Báo Thuốc và Sức Khỏe (ngày 1 tháng 4/2016), Bút danh BS Nguyên Duy

Trong chúng ta, hầu như ai cũng một vài lần trong đời bị khàn tiếng. Chứng khàn tiếng này thường xuất hiện sau một đợt cảm lạnh: sốt, ớn lạnh, ho rồi nuốt đau do viêm họng, vài ngày sau giọng nói bị khàn. Khàn tiếng tăng dần trong 2-3 ngày có khi mất hẳn tiếng rồi sau đó bớt dần rồi giọng nó trở lại bình thường đồng thời với các triệu chứng cảm lạnh mất hằn.

Cũng có khi khàn tiếng xuất hiện sau khi chúng ta hò hét quá to. TD: khi ủng hộ cho đội nhà trong một trận đá banh, do phải hò hét quá mức, khàn tiếng xuất hiện tức thì. Tuy nhiên, chứng khàn tiếng này cũng kéo dài chừng 2-3 ngày thì hết.

Đó là những tình huống khàn tiếng thường gặp nhất, không đáng sợ. Tuy nhiên, có khi khàn tiếng là biểu hiện của một trong ba loại ung thư đáng sợ: ung thư thanh quản, ung thư phổi, ung thư tuyến giáp.

UNG THƯ PHỔI, ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC NHẮM TRÚNG ĐÍCH EGFR TKIs

Báo Thuốc và Sức Khỏe là một tạp chí bán nguyệt san (mỗi hai tuần) có từ hơn hai mươi năm nay. Các bài viết phổ cập về kiến thức y khoa của cả hai lãnh vực tây y và đông y đều dễ hiểu. Tổng biên tập là TS Nguyễn Duy Cương, cụ đã từng học dược khoa ở Pháp và cũng là người sáng lập ra tờ báo này. Năm nay cụ đã hơn 90 tuổi nhưng vẫn còn rất minh mẫn. BS Lương Phán nay không thấy viết báo nữa vì có lẽ cụ cũng trên 90 tuổi. BS Lương Phán là một trong những bậc tiền bối mà tôi rất ngưỡng mộ qua những bài viết phổ cập y khoa rất sâu nhưng bằng giọng văn rất đơn giản và rất thực tế.
Ba năm qua, tôi hân hạnh được báo Thuốc và Sức Khỏe chọn đăng một số bài với bút danh BS Nguyên Duy.
Xin giới thiệu bài viết gần đây trên báo. Tháng 1/2016

Vai Trò Của Thuốc Chống Sinh Mạch Trong Điều Trị Ung Thư Phổi Không Tế Bào Nhỏ - Kỳ 1: Cơ chế

1. Nếu như hóa trị, EGFR TKIs là những thuốc nhắm vào tế bào ung thư thì có những loại thuốc có thể diệt ung thư mà không cần tác động trực tiếp lên tế bào ung thư.

CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA BỆNH NHÂN UNG THƯ

       BS Nguyễn Tuấn Khôi- Báo Thuốc và Sức Khỏe Ngày 1 tháng 9 năm 2015, 
       bút danh BS Nguyên Duy

1.      Bệnh ung thư có lây không?

Không! Ung thư không phải là bệnh truyền nhiễm.

Trường hợp duy nhất được xem là lây bệnh ung thư là khi ghép tạng của người bệnh ung thư cho người nhận khiến người này mắc bệnh ung thư. Tuy nhiên điều này cực kỳ hiếm, xác xuất xảy ra chỉ 2/10 000. Bác sĩ không bao giờ dùng tạng của người đã từng bị ung thư để ghép cho người khác.

Cựu Tổng Thống Mỹ Jimmy Carter Đã Và Đang Được Điều Trị Bệnh Melanoma

Bệnh melanoma thường gặp ở da nhưng trường hợp của Jimmy Carter lại ở gan! Khối u gan 2,5cm vừa được mổ hôm 3 tháng 8 (cách đây 3 tuần), được xác nhận giải phẫu bệnh là melanoma.

BỆNH ĐA U TỦY

BS Nguyễn Tuấn Khôi Báo Thuốc và Sức Khỏe 15/7/2015, bút danh BS Nguyên Duy

Đa u tuỷ là bệnh ung thư của tương bào (plasma cell). Tương bào là một loại tế bào bạch cầu được sản xuất từ trong tuỷ xương nên bệnh này biểu hiện bằng triệu chứng ung thư của các xương trong cơ thể.

Bệnh xảy ra cùng một lúc ở nhiều xương trong cơ thể nên gọi là đa u tuỷ.  

Nhiều người hay lầm lẫn tuỷ sống và tuỷ xương. Tuỷ sống là một bó dây thần kinh chạy dọc từ não xuống xương cùng và nằm trong lõi của cột sống do vậy tuỷ sống không phải là một phần của xương. Tuỷ xương lại là một thành phần của xương, đó là phần lõi của xương gồm phần lớn là tế bào máu gốc để tạo ra các tế bào máu gốc của cơ thể.

Otto Kahler (1849-1893), một bác sĩ người Áo là người đầu tiên phát hiện, mô tả và tìm ra bản chất của bệnh đa u tuỷ nên bệnh này còn có tên là bệnh Kahler.